Bron: Leeuwarder Courant  FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Hoe sluit je voorgoed een zoutput? Door eerst een flinke boortoren op te tuigen. 
Voor even kun je Pietersbierum weer van grote afstand zien liggen.

Ze gaan toch niet weer beginnen met zout winnen? Die vraag doet de ronde in Wijnaldum en Sexbierum. Sinds een week of twee staat tussen beide dorpen opnieuw een metershoge toren.

Toch kunnen tegenstanders van de zoutwinning opgelucht ademhalen. De pak ‘m beet 40 meter hoge boortoren staat er precies om te doen wat zij willen:
de winlocatie opheffen.

Hoe dat gaat? Topman Bart Hendriks van Frisia Zout in Harlingen geeft graag een rondleiding. ,,Niet iedereen is blij met ons, dus dan kunnen we maar beter transparant zijn.”

Dag en nacht in de weer

Een aangebroken zoutlaag laat je niet zomaar achter, zoveel is duidelijk bij aankomst op winlocatie Barradeel. Zo’n twintig man is hier dag en nacht in de weer om de grote klus te klaren.

Ruim acht bedrijven zijn erbij betrokken, van oliebedrijf tot hijskraanbedrijf en van cementbedrijf tot beveiligingsbedrijf. En voor alle werknemers geldt: elke dag eerst een Covid-test.

Het modderige terrein tussen de landerijen staat dan ook vol containers, werfketen en aandrijfinstallaties. Mocht de stroom uitvallen, dan zijn er altijd nog brandstofgeneratoren.

Dag of nacht: doorgewerkt wordt er. Elke seconde dat de boortoren inclusief ‘providers’ hier staat, kost zo’n 80 cent. Per dag spreek je dan al snel over 70.000 euro.

Huurtoren

Een eigen boortoren is voor Frisia simpelweg niet te betalen. Vandaar dus de huurtoren met personeel en al. Eigenaar is het internationale boorbedrijf KCA Deutag.

Thuishaven van de toren is Bad Bentheim, al gaat de roestige metalen constructie uit de jaren 80 het liefst het halve continent over voor olie, gas en zout.

Wie aan de voet van de toren staat, proeft op de bovenlip al het pekelwater. Dat wordt gebruikt bij het schoonspoelen in het bijna 4 kilometer diepe, schuinlopende boorgat.

Dit schoonspoelen gebeurt nadat eerst gaten in de wanden zijn geschoten met explosieven. Dat is van belang om het speciale cement voor de afdichting goed te laten hechten.

Hoe breng je al die cementlagen aan?

Het aantal cementproppen dat ingebracht wordt, is niet op één hand te tellen. Allemaal voor het geval dát, want door de pekel die in de zoutcaverne achterblijft, bestaat een heel kleine kans op gasvorming.

Hoe je al die cementlagen aanbrengt op 3600 meter diepte? Daarvoor komt uiteindelijk de boortoren om de hoek kijken. De hoogte dient voor het inbrengen van stangen met aan het uiteinde zogeheten guns.

Vanuit deze lange, raketvormige staven gebeurt uiteindelijk al het werk: van het inschieten van gaten tot het schoonspoelen met pekelwater en volgieten met cement.

Het een en ander in werking stellen gebeurt door middel van een metalen golfballetje. Gooi die vanuit de boortoren de put in, en 20 minuten later is die op bestemming gerold. Plof.

De verwachting is dat de toren medio december is opgeruimd. Dan blijft bij Pietersbierum nog één open - maar inactieve - zoutput over. Die wordt pas ‘geabandonneerd’ in 2024.

In de werfkeet, waar ze het proces via computerschermen op de voet volgen, wordt ondertussen nog wat nagepraat. Over de ijzige kou deze dag, maar ook over de tijdsgeest.

,,Als je vroeger zei dat je in de mijnbouw werkte, dan wás je iemand”, verzucht boordeskundige Siebe Viersen. ,,Nu kijken ze je met de nek aan. Terwijl we allemaal zout gebruiken.”